Inihayag ni Sen. Panfilo “Ping” Lacson ang isang modus operandi kung saan ang mga mambabatas na sabay ring kontratista — o may kamag-anak na kontratista — ay nagpapataw ng tinatawag niyang “passing through” fee. Sa sistemang ito, kapag may bagong kontratista na magtatrabaho sa distrito ng naturang mambabatas, pinipilit itong magbayad ng 5% hanggang 6% ng kabuuang halaga ng proyekto. Ayon kay Lacson, alam na ito ng Department of Public Works and Highways (DPWH).

Ipinaliwanag niya na dahil kinukuha agad ang halagang iyon bilang uri ng ‘toll’, bumababa agad ang perang natitira para sa aktwal na gawain. Kapag sinaksak ang lahat ng singil, komisyon, at buwis, madalas mas mababa pa sa 40% ang natitira para sa tamang pagpapatupad ng proyekto. Dahil dito, napipilitan ang kontratista na mag-iwan ng mababang kalidad ng trabaho o mag-cut ng mga kinakailangang bahagi upang makatipid.

Bilang mga halimbawa ng pagputol sa kalidad, binanggit ni Lacson:

  1. Ang pagtatayo ng 50 metro lamang ng dike imbes na ang tinakdang 150 metro.
  2. Ang pagbaon ng sheet piles nang tatlong metro samantalang dapat ay anim na metro.
  3. Ang hindi paghahalo ng graba at buhangin sa pundasyon.

Sinabi niya na dahil sa ganitong mga shortcut may mga proyekto nang bumagsak at nagdulot pa ng kamatayan. Dahil dito, hiniling ni Lacson na makuha ang listahan ng mga flood control projects na isinumite ng DPWH sa Malacañang at imbestigahan kung may sapat na ebidensya para parusahan ang sinumang mambabatas na kasangkot.

Buod ng proseso at epekto (hakbang-hakbang):

  1. May mambabatas na kontratista o may kamag-anak na kontratista sa isang distrito.
  2. Kapag may bagong kontratista na papasok, pinipilit itong magbayad ng 5–6% bilang “passing through” fee.
  3. Ang halagang iyon at iba pang komisyon/buwis ay ibinabawas mula sa pondo ng proyekto.
  4. Mas maliit ang natitirang pondo para sa tamang materyales at tamang sukat ng gawain.
  5. Napipilitan ang kontratista na mag-cut ng scope o gumamit ng substandard na materyales—nagiging dahilan ng pagkasira ng proyekto at posibleng kapahamakan o pagkamatay.
  6. Panawagan: humiling si Lacson ng opisyal na listahan ng mga proyekto mula sa DPWH at imbestigasyon para pananagutin ang mga sangkot.

Ang paraphrase na ito ay naglalayong buuin nang malinaw ang ulat ni Lacson tungkol sa umiiral na korapsyon at ang epekto nito sa kalidad ng flood control at iba pang infrastructure projects.